Tag Archives: pencere

Bebekler, Köpekler ve Kapitalizm

Bebekler doğar doğmaz köpeklerden korkmaya başlamazlar,

Bu bebeklere etrafındakiler tarafından farkında olmadan öğretilir.

Ve bunun temel nedeni bazı köpek türlerinin tehlikeli ya da saldırgan olabilme ihtimali değildir.

Ve bunu, korkuyu aşılayan insanlar bile fark etmezler çoğu zaman.

Bu korku tohumunu bebeklere çocukluk dönemlerine geçmeden atmanın

ve çocukluğa girişten itibaren filizini yeşertmenin arkasındaki temel sebep elbette ki:

Kapitalizm’dir.

İnternette denk geldiğimiz, hatta paylaştığımız bazı videolarda bebeklerin, kendilerinin neredeyse üç-dört katı büyüklükteki köpeklere en ufak bir korku hissetmeden sarmaş dolaş olabilmelerinin sebebi budur.

Buna karşılık olarak “Bebekler kaynayan sudan, ateşten ya da bıçaktan da korkmazlar ama bunların hepsi tehlike içerir” denebilir. Ve doğrudur da, ama basit bir kontrası vardır bunun:

Kaynayan suyun haşlayacağı, ateşin yakacağı ve bıçağın keseceği fiziksel doğrulardır, ama köpeğin saldırması ya da ısırması gibi kesin bir ön-yargı da bulunulabilir mi, aralarında özel bir ilişki varken? Hayır.

Köpek, bir hayvandan çok bir kavram olarak tehdit oluşturur günümüz dünyasında.

Köpek Kavramı, insana doğayı hatırlatır.

Doğa da yaşayabildiğini, çok az şey satın alarak, hatta hiç satın almayarak yaşadığı dönemleri hatırlatır.

Her hayvanla iç içe yaşadığını hatırlarsa toplumsal hafızası ile bir çocuk;

Pet Shop’lara giderek, fabrikada televizyon modeli üretir gibi üretilen ve eziyetli bir hapis hayatında, yırtık gazete kağıtlarının ve kirli su taslarının arasında, minik bir vitrin camı aralığından nefes almaya çalışan yavru bir köpeğe 1.300 euro vererek satın almaz;

Satın aldıktan sonra da, kendini ve vicdanını rahatlatma bahanesi olarak:

“ben bu yavruyu oradan kurtardım” demez, hayvan ticaretini kendi cebinden verdiği paralarla desteklediğini görmezden gelerek.

Ama yine burada amaç, Pet-shopların para kazanmaya devam etmelerinden çok çok daha geniş ufukludur.

Köpekler, geniş arazilere ihtiyaç duyarlar,  “köpeksel aktiviteleri” için.

Bu da Köpeklerin Toplumsal Hafızasıdır ve bizzat kendileri birinci ağızdan bunu öğretirler doğal (korkutulmamış) çocuklara.

Köpekler, o sürekli heyecanlı ve hiperaktif yapılarıyla;

“doğaya dön,

apartmana hapsolma,

arabaların klimalarından nefes alma,

televizyonu pencere zannetme,

avm’lerde piknik yapma” mesajı yollarlar çünkü her insana.

Ama Kapitalizm, Köpekler kadar saf tohumlar ekmez insanın bilinçaltına ve onlardan daha ince bir sistematikle çalışır, her yerde ve her zaman.

Kapitalizm sizi, yeşilin paranızın rengi değil sadece yaprakların rengi olduğu doğaya döndürmez.

Apartmanlara, binalara hapseder ve balkonları da kesip alır elinizden, dışarıya bir adım bile atmamanız için.

Arabalarınızdayken bile dışarısının havasını solumanızı istemez, camınızı değil klimanızı açtırır, araba, yakıt ve klima ortaklığında yanan paranız, öldürmeye çalıştığı doğaya salınan da karbon-monoksit’tir.

Kapitalizm size, manzarayı kendi istediği şekilde düzenlediği pencereler hediye etmiştir, adı televizyon olan ve görüp dokunamayacağınız sahte bir doğallık vermekte de iyidir üstelik.

Ve sizi evde tutmayı beceremediğinde, hepinizi toplamak için yeni bir icadı vardır Kapitalizm’in: AVM.

Buraya girersiniz ve bütün bir günü dışarda geçirdim diye yazsanız bile facebook duvarlarınıza, aslında hiç dışarda olmamışsınızdır; sadece evinizden daha büyük ve evinizden daha kalabalık bir beton bloğunun içinde, bir odadan diğerine yürümüş ya da bir kattan bir kata inip çıkmışsınızdır.

Ve yine bu AVM denilen halka açık evlerde, tabii ki köpekler yoktur,

evinizdeki televizyonların yerini vitrinler alır

ve 8 saat gezmiş bile olsanız, baktığınız tüm yüzler sadece vitrinlerin içindeki cansız mankenlerinkilerdir.

 

Kediler, sizi evlerinizde tuttuğu için, Kapitalizm için tehdit unsuru değillerdir.

Atlar, artık şehirlerinizin içinden baktığınızda, gözünüzle göremeyeceğiniz kadar uzaklara kaçmışlardır.

Arada sırada kenar mahallelerde gördüğünüz tavuklar dikkatinizi çekmezler, eğer bir fast-food menüsünde değillerse.

Kapitalizm sizi o kadar etkisi altına almıştır ki;

Şehirden kaçıp doğaya yaklaşmaya çalıştığınız tatillerinizde bile ağustos böceklerine küfür edersiniz.

Yoldan geçmekte olan kırk koyunluk bir sürü yüzünden suratınızı ekşitirsiniz.

 

Kapitalizm, bizi bebekliğimizden itibaren kontrolü altında tutmak ve içindeki “kapital”i hepimizin cebinden alarak karşılığında yine kağıttan bir şeyler vermek için o kadar ince çalışır ki,

Karşı olduğunuzu zannetseniz bile, onun hortumunun içinde dönmektesinizdir:

Kapitalizm’e giydirdiğim bu yazıyı tamamlamak üzereyim ve tamamlayıp sizlerle paylaştıktan sonra,

masamdan kalkarak, büyük bir AVM’deki bir Pet-shop’tan satın aldığım kuru mamayı,

şu anda arkamda miyavlayarak beni bekleyen Kedi’min tasına boşaltmaya başlayacağım;

Kapitalizm yakınlardan bir yerden bana bakıp, pis pis sırıtırken.

 

 

 

 


Göz Çukurlarına, İnsandan Toprak Atmak

Kapalı olan gözlerini açmasıyla birlikte

Şimşek çaktı.

Gök gürültüsü denilen sesin kulaklarına ulaşmasını korkudan titreyerek bekledi.

O gece tek başınaydı,

Oysa hep birileri olurdu yanında.

Gözyaşları ağlayamayacak kadar çoktu

Ve bunun farkındaydı büyük bir ihtimalle.

Kız, gömülmüştü,

Eski, belli yerleri oturmaktan aşınmış kahverengi koltuğa.

 

Beklediği sesi duydu çok geçmeden,

-kulak zarlarını zorlayan bir gök gürültüsü-

 

Odanın tepesinde idam edilmiş bir adamı andıran

çıplak bir ampul vardı.

Işığın etrafında uçan orta boyda bir kelebek varmış gibi,

voltajın bir düşüp bir artmasından dolayı

ışık göz kırpıyordu,

kızın kalp atışlarıyla senkronize bir şekilde.

 

Hayal kurardı hep olmak istemediği bir yerdeyken,

ama hayal gücü onu bu gece yüzüstü bırakmış gibiydi.

Korkmuştu.

Korkusundan cesaret aldı

ve gömüldüğü koltuktan

sol elinin yardımıyla kalktı.

Gök gürültüsü duyulmuyordu birkaç dakikadır.

 

Odadaki tek ses,

dizlerindeki eklem yerlerinden çıkan çıtlamalardı.

 

Kalbi, sahibinin kucağında uyuyan bir kedi gibi sakin ama hafif gürültülüydü.

 

Odanın kapısını açtı,

ince çığlığa benzeyen bir gıcırdamayla açıldı kapı ardına kadar.

Yürümeye devam etti kız, açılan kapının eşiğini selamlayarak.

Dizlerinden ses gelmiyordu artık,

Salt Sessizlik.

Yürümeyi sürdürdü koridorda

ve sekizinci adımında durdu.

Neden korktuğunu düşündü şimşeğin sesinden:

-çok kuvvetli bir ses değildi

-bulutların esrarengizliği de değildi onu korkutan.

Düşünmeye devam etti.

Şimşek bir uyarı mıydı ?

Şimşekle, sesinin ulaşması arasında geçen zaman fırtınanın uzaklığını gösterirdi.

Bu olabilir miydi kızı titreten ?

Bunu biraz daha düşündü,

Birkaç dakikadan azdı, şimşek ile gök gürültüsü arasındaki zaman.

Bir adım daha attı; düşünürken durmuyordu bu kez.

Büyük, ahşap ve 8 parçalı camdan oluşan pencerenin önüne geldi

ve dışarı baktı:

Gökyüzünde bir tane bile  bulut yoktu,

Şimşek çakmıyordu,

Çöldeki güneşi aratmayacak bir gururla yükselmiş güneş vardı,

olması gereken yerde.

Anlam veremese de,

Cevabın yakın olduğunu biliyordu,

henüz soruyu sormamışken.

 

Geri döndü.

Az önce olduğu odaya doğrulttu adımlarını.

Ve aniden şimşek aydınlığı ve iki salise olmadan gökgürültüsü.

Arkasını dönerek tekrar pencereden dışarı bakmayı düşündü, ama yapmadı.

Devam etti odaya doğru ilerlemeye.

Odanın kapısına geldi,

kapıyı açık bırakmıştı çıkarken, içeri girdi kapıyı kapattı.

Bu kez gıcırdamadı kapı.

Sağ elinin yardımıyla

tekrar önceden oturduğu koltuğa bıraktı kendini,

ağır ağır gömüldü

ve gözlerini kapadı.

 

Ve son bir şimşek çakmasıyla açtı gözlerini:

Başka bir evde, yoğun ama homojen olmayan bir kalabalığın ortasındaydı.

Kahkahaların arasından, bardakların birbirine vurmaları duyuluyordu.

Her yer insan doluydu.

Ve insanlar sarhoş, mutlu, salak, kederli, boş ve yarım görünüyorlardı.

Birbirlerini nefret ederek sevdikleri belliydi bakışlarındaki çukurlardan.

 

Olmaması gereken bir yerde,

Olmaması gereken bir zamanda,

Olmaması gereken bir insandı.

 

Ama en azından cevabı bulmuştu.

Olmak istemediği yerlerde onu delirmekten kurtaran hayal gücü,

bir kez daha onu yüzüstü bırakmamış,

biraz nefes aldırmıştı insandan toprağın altında gömülüyken kız.